Fatima staat centraal in de nieuwe campagne van Refocus, een Poolse organisatie die via het opzetten van medialabs overal ter wereld asielzoekers en vluchtelingen moderne vaardigheden op het gebied van mediacreatie bij brengt. Met de campagne ‘Voices of Afghan Women’ wil Refocus 50 Afghaanse vrouwen trainen in het maken van video- en geluidsproducties, montage, fotografie, storytelling en grafisch ontwerp. Want “leren is hun stille vorm van protest geworden,” zegt Refocus.
Fatima leeft in Afghanistan niet alleen. Alle vrouwen in dat land is het recht op een eigen leven door de Taliban ontnomen. “Een kat heeft meer rechten in Afghanistan dan een vrouw,” wordt er gezegd. Dat belette de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) niet om onlangs bij hun besluit te blijven om drie Afghaanse vrouwen uit te zetten naar hun land van herkomst.
Onvoorstelbaar
Na ophef over dit besluit reageerde de IND dat de Afghaanse vrouwen niet aan 2 voorwaarden voldoen: aannemelijk maken dat zij zich niet kunnen schikken naar de leefregels van de Taliban en, doordat ze zich niet in die leefregels kunnen schikken, ernstig gevaar lopen. De IND stelt dus gewoon dat vrouwen zich moeten houden aan de onmenselijke regels van de heersers in Kaboel, die vrouwen van letterlijk alles uitsluiten.
De beslissing van de IND is mede onvoorstelbaar omdat het ministerie van Buitenlandse Zaken zelf een internationale procedure startte tegen Afghanistan wegens schending van het VN-Vrouwenverdrag. De beslissing staat ook haaks op de uitspraak van het Europese Hof van Justitie die in 2024 stelde dat er geen enkele EU-lidstaat vrouwen naar Afghanistan mag terugsturen.
Misleiden
De Afghaanse vrouwen staan in hun rechteloosheid niet alleen. Volgens de Verenigde Naties zijn wereldwijd zo’n 50 miljoen mensen slachtoffer van mensenhandel. Het merendeel van de slachtoffers bestaat uit vrouwen en meisjes. Criminele netwerken maken steeds meer gebruik van kunstmatige intelligentie om slachtoffers te werven.
Ze gebruiken vertaaltools om geloofwaardige berichten te sturen en analyseren sociale media om strategieën te ontwikkelen om meer vluchtelingen in hun netten te vangen. Daarnaast maken ze gebruik van chatbots, nepbeelden en nagebootste stemmen om mensen te misleiden. Mensen die al hun rechten kwijtraken, net als de vrouwen in Afghanistan.
Mensenrechten
De plannen, dromen, vriendschappen en haar recht om haar eigen toekomst te kiezen, ze zijn allemaal voor Fatima verdwenen. Vandaag is het Dag van de Mensenrechten. Op veel plekken in Nederland en daarbuiten is de Mensenrechtenvlag gehesen. Onder andere ook bij ambassades. Prachtig natuurlijk. Maar laat de Nederlandse regering nu eens werkelijk de daad bij het woord voegen en echt werk maken van mensenrechtenbeleid.
geschreven door onze collega Harry Prins
