Nederland kent de hoogste femicide-cijfers van Europa. Uit cijfers van Orange the World, de campagne die aandacht vraagt voor geweld tegen vrouwen, blijkt dat bijna één op de vier vrouwen in Nederland te maken heeft (gehad) met een vorm van seksueel misbruik of seksueel geweld. Rechtbankverslaggever Saskia Belleman noemt het een terugkerend drama. Daders worden vrijgelaten, waarschuwingen worden genegeerd, vrouwen die alarm slaan en om hulp vragen worden niet geloofd. „Het systeem is doof voor angst”, zegt Belleman. In landen als Frankrijk, Portugal en bijvoorbeeld Colombia is de wetgeving aangepast om vrouwen beter te beschermen. In Spanje is femicide erkend als specifiek misdrijf. Nederland loopt ver achter in het signaleren van vrouwengeweld en het beschermen van de slachtoffers.
Waarom preventie tegen vrouwengeweld in Nederland zo hard nodig is
Vaak is de werkelijkheid vreemder dan fictie. Maar in sommige gevallen zou men stiekem willen dat het andersom is. Zo neemt in de Franse thriller ‘Les Disparus de la Forêt-Noire‘ (De vermisten van het Zwarte Woud) een groep vrouwen zelf het heft in handen en ruimt mannen die vrouwen mishandelen uit de weg. En in de vriendelijke en vrolijke tv-serie ‘Father Brown’ is er een aflevering waarin op de nieuwjaarsreceptie van Lady Felicia een vrouw haar aanrander, een hooggeplaatste politicus, doodt. Wraak op de man die vanuit zijn machtspositie dacht alles te kunnen doen en maken.
In reactie op een zomer waarin meerdere vrouwen in Nederland zijn aangerand, verkracht en vermoord, werden er in veel steden in het land protestmarsen tegen femicide georganiseerd. Het initiatief ‘Wij eisen de nacht op’ vroeg met posters aandacht voor geweld tegen vrouwen en een klimaat waarin het voor heel veel vrouwen voortdurend onveilig is. In huis en op straat.
Nederland loopt ver achter in het signaleren van vrouwengeweld en het beschermen van de slachtoffers.
In oktober verscheen een rapport van Grevio, een adviesorgaan van de Raad van Europa, waarin blijkt dat Nederland internationale afspraken niet nakomt en dat er sinds 2020, toen het orgaan aan de bel trok, weinig vooruitgang is geboekt. Huiselijk geweld wordt nog te veel gezien als conflict tussen twee gelijke partners, de aanpak van geweld is sterk versnipperd (lees: slachtoffers moet tig maal hun verhaal doen), en de daderregistratie is niet op orde. Maar het ontbreekt vooral aan preventie. “We leren jongeren wél over verkeer en gezond eten, maar niet hoe je gezonde relaties opbouwt. Hoe je grenzen herkent. Hoe je geweld signaleert,” schreef iemand op Facebook. Preventie, niet alleen voor meisjes en vrouwen, maar ook voor jongens en mannen. Zij voelen angst, schaamte en onmacht. Zoek de verbinding en neem de verantwoordelijkheid, als mannen én vrouwen.
“De wereld is van ons of van hen,” zegt Esther, de hoofdpersoon in de Franse serie ‘Memoire Vive’ (Onvergetelijk). Als ex-griffier neemt ze wraak op criminelen die, vanwege hun maatschappelijke positie, hun straf wisten te ontlopen. Met als rode draad het misbruiken van een groep jonge meisjes. Een alledaagse gruwelijke werkelijkheid verbeeldt in fictie. Om opnieuw stil bij te staan, deze week tijdens de campagne Orange the World.
Geschreven door onze collega Harry Prins
