Pyt Kuipers schrijft in de krant van 18 april terecht dat deze auto geen vooruitgang is, maar een “overbodige oplossing is voor een probleem dat nooit echt heeft bestaan.” Het is “een serieus verdienmodel”. Zoals de zelfscankassa, waar klanten voor in de rij staan, terwijl de kassamedewerker achter de band het plafond bestudeert. De klant doet het werk van deze medewerker, die daarmee overbodig is geworden, waardoor de winsten van de supermarkten nog grotere vormen aannemen.
Polarisatie
Op de zelfrijdende auto is van alles af te dingen. Zoals nonchalance van de bestuurder en het achteruitgaan van de rijvaardigheid. Maar er is meer aan de hand. Veel mensen maken zich terecht druk om de toenemende polarisatie in het land. Demonstraties die uit de hand lopen, bedreigingen van bestuurders en politici, scheldpartijen op sociale media, versnippering in de politiek, verharding van het maatschappelijke klimaat. Instanties als de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) zien een toename van polarisatie en tegelijk de zorg van veel Nederlanders hierover. “Bijna iedereen wil een vriendelijkere samenleving en geen verharding,” schrijft SCP-directeur Karen van Oudenhoven.
Big Tech
De Amerikaanse journalist Xochitl Gonzalez, die onder meer werkt voor het maandblad ‘The Atlantic’, schrijft dat we inmiddels “leven in de toekomst van Silicon Valley, en dat we eenzamer, meer bezorgd en meer gepolariseerd zijn dan ooit tevoren”. De invloed van Big Tech is enorm. Als voorbeeld noemt ze de introductie van zelfrijdende taxi’s. Juist in een taxi, net als bij een kassa, ontmoet je mensen die je niet kent, uit een andere klasse, met een andere opleiding, inkomen, taal of geloof. We vragen bij een probleem niet een vriend of collega, maar ChatGPT.
Discriminatie
Jaren terug maakten we ons druk over het ontstaan van ‘gated communities’, wijken van rijke mensen die letterlijk waren afgesloten van de buitenwereld. Sociale cohesie was een woord dat een tijd rond heeft gezongen in politiek en bestuurlijk Nederland. Door de enorme invloed van Big Tech, die doordringt in al het maatschappelijk verkeer en het privéleven, verdwijnt die cohesie en het menselijk contact. Uit onderzoek blijkt dat zelfrijdende auto’s beduidend minder oog hebben voor mensen met een niet-witte huidskleur en voor kinderen. Tesla’s en de digitalisering van de samenleving bevorderen uitsluiting en discriminatie (zie de toeslagenaffaire). Niet voor niets zegt Gonzalez dat Big Tech bestaat uit mensen die niet van mensen houden. En al helemaal niet van mensen van kleur.
Uitsluiting
Rijdend Nederland is ongetwijfeld trots dat ons land met de zelfrijdende auto’s koploper is in Europa. Maar het is een onzalig plan dat zal leiden tot meer eenzaamheid en uitsluiting.
Geschreven door onze collega Harry Prins
